Świeża Yerba Mate Chimarrão w sklepie Don Sorbero

Wśród wszystkich odmian ostrokrzewu paragwajskiego to właśnie chimarrao wyróżnia się najbardziej. Intensywnie zielony, drobno mielony susz o konsystencji mąki, charakterystyczny zapach świeżej trawy i roślinny smak niemal pozbawiony goryczki – tak w skrócie wygląda Yerba Mate Chimarrao. To rodzaj Yerba Mate, który od wieków towarzyszy mieszkańcom południa Brazylii i wciąż zaskakuje każdego, kto sięga po niego po raz pierwszy.

Brazylijska Erva Mate Chimarrao: czym jest i skąd pochodzi?

Chimarrão pochodzi z południowych stanów Brazylii – przede wszystkim z Rio Grande do Sul oraz Santa Catarina, krain historycznie zamieszkałych przez Gauchos, czyli południowoamerykańskich pasterzy bydła. To właśnie tam rytuał picia chimarrao jest żywy od pokoleń i stanowi nieodłączną część codzienności. Picie chimarrão jest głęboko zakorzenionym rytuałem społecznym w Brazylii, symbolizującym przyjaźń, gościnność i jedność. Podanie chimarrão gościowi to znak szacunku i otwartości.

Ten rodzaj Yerba Mate pochodzi z plantacji ostrokrzewu paragwajskiego (Ilex paraguariensis) – tej samej rośliny, z której produkuje się klasyczną argentyńską czy paragwajską yerbę. Wszystko, co go wyróżnia od pozostałych, to sposób obróbki samej rośliny po zbiorach oraz brak leżakowania.

Erva Mate – Yerba Mate po brazylijsku

Nazwa „Erva Mate" oznacza dokładnie to samo co „Yerba Mate" – tyle że w języku portugalskim, którym posługują się Brazylijczycy. Yerba Mate Chimarrao pochodzi z kraju, gdzie językiem urzędowym jest właśnie portugalski, a nie hiszpański jak u sąsiadów z Argentyny czy Paragwaju.

Dzień 24 kwietnia jest obchodzony jako nawet oficjalny Dzień Chimarrão w Rio Grande do Sul w Brazylii. Picie chimarrão jest tu często praktykowane w grupach, co symbolizuje wspólnotę i gościnność, a naczynie z naparem przekazywane jest z rąk do rąk podczas spotkań towarzyskich.

Susz chimarrao – konsystencja mąki i fluorescencyjna zieleń

Pierwszą rzeczą, która rzuca się w oczy po otwarciu opakowania, jest kolor. Żaden inny susz Yerba Mate nie wygląda tak jak ten – intensywna, wręcz fluorescencyjna zieleń. Ten wyjątkowy kolor to efekt braku leżakowania: chimarrao paczkowane jest zaraz po niezbędnej obróbce, bez okresu dojrzewania charakterystycznego dla argentyńskiej czy paragwajskiej yerby.

Susz składa się w ok. 70–90% z liści drobno mielonych na zieloną mąkę, z domieszką ciętych gałązek. Nic podobnego nie spotkasz w żadnej innej Yerba Mate. Gałązki pełnią tu rolę konstrukcyjną: bez ich obecności w warstwie suszu mączysty proszek zamieniłby się podczas parzenia w niepijalne błotko. To właśnie dzięki gałązkom kopczyk trzyma kształt i napar swobodnie przechodzi przez bombę (bombillę).

Na eksport chimarrao pakowane jest najczęściej próżniowo – i to rozwiązanie jest na tyle skuteczne, że nawet produkty z przekroczonym terminem minimalnej trwałości przechowywane w takim opakowaniu zachowują świeży aromat i soczysty kolor.

Yerba Mate Chimarrao a inne rodzaje mate

Mate chimarrão różni się od klasycznej yerby argentyńskiej czy paragwajskiej pod niemal każdym względem. W przeciwieństwie do leżakowanych suszów, które przez długie miesiące tracą intensywność koloru i łagodnieją, Yerba Mate chimarrao trafia do picia niemal prosto z plantacji – świeże i zielone

Stopień zmielenia listków jest tu znacznie większy niż w jakimkolwiek innym typie: zamiast grubociętego suszu z widocznymi gałązkami mamy drobny proszek, który po zalaniu gorącą wodą tworzy intensywnie zielony napar z charakterystyczną delikatną pianką na górze naczynia.

Yerba Mate Chimarrao nie należy też mylić z mate verde / green mate. Choć oba susze wywodzą się z Brazylii, susz green mate jest grubocięty i przygotowuje się go w sposób bliższy klasycznej yerbie.

Chimarrao przy odpowiednim przygotowaniu, potrafi zaskakująco lepiej trzymać smak – można je zalewać nawet do 30 razy bez utraty jego właściwości i smaku. Żadne inne odmiany Yerba Mate nie są w stanie utrzymać smaku przez tyle zalań.

Jak smakuje chimarrão?

Jej smak to jedno z największych zaskoczeń w świecie yerby. Chimarrao smakuje zupełnie inaczej niż większość dostępnych suszów – łagodnie, świeżo i bez goryczki, która mogłaby odstraszać. Profil smakowy jest wielowymiarowy: nuty żywozielone i trawiaste przeplatają się z łąkowymi i kwiatowymi, a w tle pojawiają się – zaskakująco – akcenty wafelkowe, ciasteczkowe i kremowe.

Aromat suszu przed parzeniem jest wyraźny, roślinny, ze świeżymi nutami trawy i drewna. Po zalaniu wodą intensywność aromatu rośnie, a zielony napar w cuia wygląda jak coś wyjętego wprost z natury. To napój, który jedną stroną nawiązuje do łąki, a drugą do domowego wypieku – i właśnie ta kombinacja sprawia, że tak trudno go zapomnieć.

Yerba Mate Chimarrão smakowa – wersje z dodatkami

W Brazylii dominuje wersja klasyczna chimarrao – czysta, bez żadnych dodatków. Smakowe wersje pojawiają się rzadziej i mają najczęściej charakter ziołowy lub owocowo-ziołowy. Do suszu dodaje się anyż, trawę cytrynową lub koper włoski – składniki, które delikatnie modyfikują profil naparu, nie zatracając jednak charakteru samej rośliny. Przykładowe marki klasycznego i smakowego chimarrao: Cultyvada, Rei Verde, Verdelandia, Barão.

Jak przygotować chimarrão krok po kroku?

Proces przygotowania Yerba Mate chimarrao różni się od klasycznego parzenia yerby, ale jest zaskakująco prostszy niż wygląda na pierwszy rzut oka. Wymaga kilku prób, by nabrać wprawy, jednak przygotowania szybko stają się intuicyjne.

Tradycyjne parzenie chimarrão wymaga usypania ścianki z suszu po jednej stronie naczynia, co nazywa się barranco. Jak to zrobić:

Naczynko typu cuia napełnia się suszem do ok. 2/3–3/4 jego pojemności. Następnie przechyla się je lekko na bok, tak żeby susz ułożył się po jednej stronie, tworząc stabilny kopczyk – dobrze go delikatnie uklepać w warstwie suszu. Po drugiej stronie pojawia się wolne miejsce – tu wlewa się zimną wodą, która „cementuje" ścianę chimy i zapobiega rozsypaniu proszku podczas dalszego przygotowania. Po chwili wkłada się w to wolne miejsce bombę – specjalną brazylijską bombillę. Na koniec zalewa się napar gorącą wodą w temperaturze ok. 70°C. Nigdy wrzątkiem – zbyt wysoka temperatura niszczy delikatny smak i aromat świeżego suszu.

Opcjonalnie pierwsze zalanie można wykonać zimną wodą dla dodatkowego stabilizowania kopczyka, zanim przejdzie się do gorącego naparu. Więcej szczegółów i cały proces krok po kroku znajdziesz w naszym przewodniku przygotowania chimarrao.

Bomba i cuia – akcesoria używane przy chimarrao

Do przygotowania chimarrao niezbędne są dwa specjalne akcesoria. Pierwszym jest cuia – naczynie z szerokim kołnierzem, wykonane z tykwy, drewna lub innych materiałów. Szeroka górna część cuia jest nieprzypadkowa: pozwala na ułożenie kopczyka z suszem i swobodne operowanie bombą.

Drugim akcesorium jest bomba – specjalna brazylijska bombilla z szerokim filtrem i długim ustnikiem. W przeciwieństwie do klasycznej bombilli stosowanej przy argentyńskiej yerbie, bomba ma inaczej skonstruowany filtr, który radzi sobie z mączystym proszkiem chimarrao bez zatykania. Klasyczna bombilla nie jest używana do chimarrao – po prostu się zatka.

Jak pić chimarrão?

Rytuał picia chimarrao jest prosty i powolny – tak jak powinien być rytuał. Cuie trzyma się w dłoniach i sączy napar przez bombę małymi łykami. Po wypiciu zalewa się ponownie wodą w tej samej temperaturze i kontynuuje. Chimarrao pite jest zazwyczaj w skupieniu lub podczas spokojnej rozmowy – jako napój towarzyszący chwili odpoczynku, pracy albo wczesnego ranka.

Mate chimarrão a zdrowie

Yerba Mate Chimarrao dostarcza organizmowi kofeiny, antyoksydantów i minerałów – dokładnie tak jak inne odmiany Yerba Mate. Dodaje energii w naturalny, stabilny sposób i wspiera koncentrację bez gwałtownych skoków i spadków. Ze względu na brak leżakowania i minimalne przetworzenie po zbiorach, chimarrao uznawane jest za jeden z najbardziej świeżych i „żywych” produktów w kategorii mate. Czy chimarrao jest zdrowe? Tak samo jak cała rodzina Yerba Mate – a może nawet trochę bardziej, bo zachowuje więcej właściwości samej rośliny.

Więcej o właściwościach i historii tego napoju przeczytasz w naszym artykule o Erva Mate Chimarrao.

Chimarrao w naszym sklepie

W naszym sklepie Yerba Mate znajdziesz starannie wyselekcjonowane chimarrão prosto z brazylijskich plantacji. Oferujemy produkty kilku opcji: zarówno duże, uznane marki codziennie pite przez tysiące Brazylijczyków, jak i niszowe susze z rodzinnych, kraftowych upraw. W opakowaniu od testera 100 g po oryginalne brazylijskie paczki 500 g i 1 kg – każdy może zacząć od małej próbki i odkryć, który susz smakuje mu najbardziej.

Znajdziesz tu chimarrao klasyczne i smakowe, pakowane próżniowo oraz w standardowych opakowaniach. Każdy produkt opisany jest rzetelnie – skład, profil smakowy, kraj i region pochodzenia.

Dlaczego warto poznać Yerba Mate Chimarrao?

Chimarrao to jeden z tych naparów, które zmieniają spojrzenie na cały świat yerby. Chimarrao ma bardzo drobną konsystencję, przypominającą proszek, co odróżnia go od bardziej grubo ciętych typów yerba mate, popularnych w Argentynie i Paragwaju. Jeśli znasz yerbę argentyńską i myślisz, że wiesz już, czego się spodziewać – chimarrao zaskoczy Cię od pierwszego łyku. Inny kolor, inny zapach, inne akcesoria i zupełnie inny smak. A jednocześnie ta sama roślina odkryta na nowo, w brazylijskim stylu.

Źródła

[1] Heck, C.I., de Mejia, E.G. (2007). Yerba Mate Tea (Ilex paraguariensis): A Comprehensive Review on Chemistry, Health Implications, and Technological Considerations. Journal of Food Science, 72(9), R138–R151. https://doi.org/10.1111/j.1750-3841.2007.00535.x